در حال حاضر در حدود ۳۰ زبان در افغانستان کاربرد دارد. قانون اساسی این کشور غیر از زبان های فارسی و پشتو، شش زبان دیگر را هم در مناطقی که گویشوران آن ها اکثریت اند، به عنوان "زبان های سوم رسمی" شناخته شده است. ماده ۱۶ قانون اساسی چگونگی اجرای رسمیت این شش زبان - ازبکی، ترکمنی، پامیری، بلوچی، پشه ای، نورستانی- را به قانون جداگانه ای محول کرده است.
ناصر بولیدی از فعالان بلوچ هم با اشاره به اهمیت زبان و زبان مادری در شکل گیری ساختار شخصیتی فرد، در باره پیامدهای محرومیت از آن می گوید: "اساسا زبان یک مساله شخصیتی و فردی است. به عنوان مثال در ایران هنگامی که فرد غیر فارس به مدرسه می رود غیرمستقیم به او گفته می شود که زبانش کامل نیست و بایستی یک زبان دیگر را فرابگیرد. در واقع دولت ایران در دوران معاصر از طریق تشکیل یک سیستم تبعیض آمیز، باعث شده افراد غیر فارس در مراحل متفاوت، به مراتب مورد تبعیض قرار بگیرند که مسلما در ساختار شخصیتی آنها و بعدها در کل ساختار اجتماعی و فرهنگی تاثیرات بسیار ناگواری به بار خواهد آورد".
همان طوریکه در قسمت اول به عزیزان قول داده بودم که رخداهای زمان طایفه شیرانزهی وبارانزهی راکه اخرین خکمرانان پهره وبنپوربوده اند پی گیری نموده و انچه درزمان این دوطایفه در این گوشه از بلوچستان بزرگ اتفاق افتاده بسیار مختصر ومستند به مع علاقه مندان بتاریخ برسانم خوشخالم توانستم خوادث زمان خکومت شیرانزهی را در هفت قسمت منتشرنموده وبپایان رساندم.
سرزمین طوفانهای شنی، نمکزارها، رودها و دریاچههای فصلی با درههای سرسبز و جریانهای بهاری در دل کویر به همراه تاریخ بر جای مانده در این خطه شرقی، جاذبهای بکر و بی بدیل است که هر نظاره گری را مدهوش میکند.
بعقیده من بلوچیها را میتوان به قطره های دریا تشبیه کرد. قطره ها همه یکجا جمع میشوند . دریا رنگ آبی خاصی دارد. این رنگ علامت فداکاری, ازخود گذشتگی, صداقت عمل, خرد, دانش, ابدیت, جاودانگی, ایثار مهرومحبت, شیفتگی, ایمان, پارسائی, آرامش وآزاد اندیشی است. درواقع با شناخت بلوچیها پی خواهید برد که صفات ذکرشده خاص آنهاست. رنگ آبی درعین زیبا بودن نیزغمگین دیده واحساس میشود. بلوچیها بطور ممتد مورد حمله وهجوم همسایگان وبیگانگان قرار گرفته اند. آنها متحمل ظلم وتعدی بسیار شده اند. هم اکنون نیز با کمال تاسف دروطنمان ایران به بلوچیها بینهایت ظلم شده ومیشود. بعلت اینکه بلوچی هستند واهل تسنن. راستی که شرم آوراست. جائی که در وطن ما مقامات بالا ازبیگانگان کشورهای دیگر حمایت میکنند اما به هم میهنان خود ستم. درست مانند اینست که پدرومادری فرزندان خود را ازمهرومحبت محروم وحتی تنبیه کنند. اما از افراد خارج ازچهار چوب خانه حمایت بعمل آورند. چنین عمل مضحک وشرم آوری قابل توجیه وتوصیف نیست.