علی اکبر ناطق نوری، یکی از مشاوران رهبر ایران، در سخنرانی که ماه گذشته به مناسبت سی امین سالگرد انقلاب داشت، با اشاره به سابقه تاریخی ایران و بحرین گفته بود که در گذشته بحرین "استان چهاردهم ایران" محسوب می شده و در مجلس شورای ملی هم نماینده داشته است.
واکنش بحرین به این موضوع، احضار سفیر ایران در منامه و اعتراض وزیر کشور بحرین "شیخ راشد بن خلیفه" به این سخنان بود. بحرین این مطلب را برای ایران روشن ساخت که این کشور نمی تواند مطالب تحریک کننده ای را تحمل کند که حق حاکمیت بحرین را زیر سوال می برند.
در روزهای اخیر، بحرین گفتگو بر سر واردات گاز طبیعی ایران به این کشور را نیز به حال تعلیق در آورده بود و به گفته رسانه ها، از ورود کشتی ها و قایقهای ماهی گیری ایران به آبهای ساحلی خود جلوگیری بعمل آورد.
از طرفی ناطق نوری، روز چهارم اسفند به تلویزیون عربی قطر "الجزیره" گفت که برداشتها از سخنان او درباره بحرین نادرست بوده است. او فقط یک مقایسه تاریخی بین حکومت ایران در دوره قاجار و پهلوی با دوران حکومت کنونی ایران انجام داده است.
در نتیجه ایران با برداشت یک گام به عقب از بحرین عذرخواهی کرد و در جهت عادی سازی روابط و از بین بردن تنش میان این دو کشور تلاش کرد.
مقامات ایران با تلاش برای تنش زدایی میان این دو کشور اولین مسئله یعنی نجات گفتگوهای گاز ایران را در اولویت دیدند.
از طرفی بحرین نیز که از داشتن گاز طبیعی در این کشور بی بهره است چاره ای جز تغییر رأی نداشت مبادا اینکه ایران، تنها گزینه فعلی خود را نیز از دست بدهد.
در حال حاضر سایر کشورهای عربی و نفت خیز همجوار بحرین گاز خود را به کشورهای دیگر پیش فروش نموده اند. بعنوان مثال ترکیه یکی از مشتریان در صف، برای خرید گاز قطر است.
این داستان داستان گرگ و بره است. بره، روزی به گرگی برمی خورد. از آنجا که این گرگ در لباس میش بود، بره از طرح دوستی این گرگ در لباس میش استقبال می کند. روزی گرگ در حالیکه بره در حال چرا بود، به او نزدیک می شود. گرگ که در حال تماشای چرای بره بود به او می گوید: تو همانطور چرا می کنی که من نیز! و بره را می بلعد.
این داستان، می تواند خیالی باشد که ایران در سر خود بر، بره کوچک بحرین می پروراند. بحرین این بره کوچک، می کوشد تا آنجا که امکان دارد از مناقشات بین المللی به دور باشد و با در پیش گرفتن دیپلماسی صلح و در نظر گرفتن جایگاه خود در میان کشورهای تحریک کننده همجوار، حاکمیت خود را پایدار سازد.
اما گرگِ ایران و آنچه بحرین بطور مشخص از آن واهمه دارد "گرگِ اتمی ایران"، به عقیده سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، این بره کوچک را به حال خود رها نمی سازد و مدام باعث تحریک اکثریت جمعیت شیعه آن می شود.
اما تنش میان بحرین و ایران ریشه ای بس عمیق تر از سخنان ناطق نوری دارد. بحرین کشوری است با اکثریت 70% شیعه که توسط 30% اقلیت سنی این کشور اداره می شوند. این به عبارتی بهتر، "ایالت کوچک" عربی، که قسمتی از در آمد آن توسط صنعت توریسم از کشورهای عربی همجوار تأمین می شود، دائما ایران را متهم به تحریک اکثریت شیعه این کشور می کند.
اکثریت جمعیت شیعه و حتی سنی در بحرین بازمانده ایرانیانی هستند که از قدیم برای داد و ستد و تجارت ادویه، خشکبار، مروارید و پارچه از جنوب ایران به بحرین و بالعکس در رفت و آمد بودند. این ایرانیان که اکثریت آنان با وجود داشتن هویت بحرینی، هنوز خود را ایرانی معرفی می کنند، از پس از استقلال این کشور در بحرین ساکن شدند و تاکنون با اقوام خود در منطقه بلوچستان ایران، بندر عباس و گراش در شیراز در ارتباط هستند.
کشور بحرین از آغاز دوره پهلوی دوم همواره از اهمیت ژئو استراتزیکی خاصی برای ایران برخوردار بوده است. اما از پس از استقلال این کشور، ایران گزینه سه جزیره را به عنوان جایگزین برای بحرین انتخاب نمود.
کشور بحرین در ماه اوت سال 1971 و با میانجیگری سازمان ملل متحد طی رفراندومی به مالکیت ایران بر خاک خود پایان داد و به استقلال دست یافت. اکنون این کشور محل استقرار ستاد فرماندهی ناوگان پنجم آمریکا است. همینطور بحرین در حال حاضر یکی از کشورهای شش گانه عضو شورای همکاری خلیج فارس موسوم به جی سی سی است.
این کشور و پنج کشور دیگر عضو شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه پایانی نشستهای رسمی خود، ندرتا ادعای مالکیت امارات متحده عربی بر سه جزیره ایرانی را در خلیج فارس مطرح می کنند و سه جزیره ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک را تحت اشغال ایران می داند. به نظر می رسد که گفته های اخیر علی اکبر ناطق نوری نیز به تلافی ادعای حاکمیت امارات متحده عربی بر سه جزیره صورت گرفته باشد.
سابقه تاریخی این شش کشور و ایران، همواره باعث شده است که هرگونه اظهار نظری از سوی مقامهای این شش کشور و ایران آتش اتهامات را به سوی دیگری بگشاید.
گفته های ایران در مورد حاکمیت پادشاهی بحرین در اجلاس جی سی سی - شورای همکاری کشورهای عربی حوزه خلیج فارس - بشدت تقبیح شده است.
روزنامه الوطن چاپ سعودی در پی سخنان مشاور رهبر ایران، ناطق نوری می نویسد: "ایران زمانی یک کشور سنی نشین بوده است و در قرن شانزدهم میلادی جمعیت سنی این سرزمین به زور شمشیر به مذهب شیعه روی آورده است."
در حقیقت تا قرن دهم هجری یا همان قرن 16 میلادی، ایران کشوری سنی بود. هنگامی که شاه اسماعیل صفوی در سال 907 ه.ق. به قدرت رسید، سنی های این سرزمین را به زور شمشیر وادار به تغییر مذهب نمود و به آنها حق انتخاب بین تغییر مذهب به شیعه و مردن را داد. در تاریخ آمده است که بیش از یک میلیون سنی به فرمان شاه اسماعیل به دلیل نپذیرفتن مذهب شیعه به قتل رسیدند.
این روزنامه در ادامه می نویسد: "اگرچه در حدود یک و نیم میلیون در تهران جمعیت سنی ساکن است، ولی هرگز این جمعیت مسجدی نداشته اند که در آن به عبادت بپردازند یا مکانی که بتوانند در آن گرد هم آیند. اگرچه در تهران مسیحیان از کلیسا و یهودیان از کنیسه برخوردارند، اما یک سنی هرگز نمی تواند در مقامات بالای کشوری شغلی باشد حتی اگر از تحصیلات عالی برخوردار باشد."
"در خوزستان و شهر نفت خیز اهواز، با وجود اینکه در ناحیه جنوب غربی ایران واقع شده است، و اکثریت جمعیت آن عرب و سنی مذهب هستند، تلاشهای زیادی در جهت اعمال فرهنگ فارسی در این منطقه صورت گرفته است. این عمل با پاکسازی منطقه از ساکنین عرب و بخصوص سنی ها صورت گرفته. و منطقه جنوب غرب و جنوب شرقی ایران در ناحیه بلوچستان، منطقه هایی از ایران هستند که دولت ایران با هدف پاکسازی قومی و مذهبی این مناطق، ساکنان آن را وادار به مهاجرت می نماید. هدف ایران از گفتن این جملات در مورد بحرین نیز بسیار واضح است."
سلیمان العقیلی نویسنده این مقاله می گوید: "این رفتار نژاد پرستانه تنها به سنی ها محدود نمی شود و شامل اعراب ایران نیز می شود. در ایران رجال مذهبی سنی و عرب کشته می شوند، فعالان سیاسی عرب دستگیر می شوند، و هنوز سازمانهای بین المللی حقوق بشر از آنجائیکه با رژیم ملایان هم کلام هستند، در قبال این قضایا سکوت اختیار کرده اند. ما هنوز عملکردی از این سازمانها جز چند تظاهرات بیشتر ندیدیم، که در آن، با پرداخت مبالغی به این افراد، آنها را یکجا جمع کرده بودند."
به گفته شان مک کورمک نیز اینکه ایران حاکمیت بحرین را زیر سوال می برد، نه تنها زنگ خطری است برای شهروندان بحرین، بلکه زنگ خطری است برای هر آنکه در کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس زندگی می کند.
مک کورمک می گوید در یک طرف محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران روزی از پاکسازی نقشه جهان از اسرائیل سخن می راند و اکنون نیز دولت وی بر بحرین و حق حاکمیت آن تمرکز کرده است. به گفته مک کورمک، این علامت دیگری از فعالیتهای رژیم تهران در خارج از چارچوب نورمها و استانداردهای جهانی است.
به عقیده کارشناسان، ایران با الگوپذیری از اشغال کویت توسط صدام حسین در دهه 90 در صدد آن است که بحرین را اشغال نماید. این آگاهان عقیده دارند که صدام حسین نیز اشغال کویت را با تحریک ملت آن آغاز کرد. صدام کویت را استان نوزدهم عراق می نامید و امروز ایران بحرین را استان چهاردهم خود در گذشته می خواند.
همچنین گفته های ناطق نوری، به عنوان یکی از مشاوران رهبر ایران، را می توان به عنوان یکی از برنامه های دولت ایران برای صدور انقلاب خود به کشورهایی نظیر یمن، مصر، لبنان، موریتانی و فلسطین و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و شمال آفریقا قلمداد کرد. حمایت رژیم تهران از فلسطین و فلسطینیان نیز در جهت صدور ایدئولوژی انقلابی خود به کشورهای خاور نزدیک است.
از طرفی با گذشت چند روز از بالا گرفتن تنش میان بحرین و ایران و تلاش ایران برای آرام کردن بحرین و جامعه جهانی، ممکن است بحرین نیز کمی نسبت به این جریان در اخبار و رسانه ها آرامش اختیار کرده باشد و ایران را برادر و حامی خود در حفظ حاکمیت بداند. اما این آرامش می تواند ناشی از جریانهای پشت پرده و سفر بی درنگ مقامات ایران به بحرین پس از اظهارات ناطق نوری باشد و آنچه بین مقامات دو کشور مطرح شده است.
اما سخن آخر صاحبنظران امور سیاسی به ایران اینست که این به نفع همسایگان ایران، در شمال، جنوب، شرق و غرب ایران است که ایران ابتدا تکلیف خود را با جامعه جهانی روشن سازد؛ مشکلی که روز به روز عمیق تر می شود. تا آنکه ایران با هیزمی بازی کند که در نهایت همگان را به آتش آن بسوزاند.