تجربه های موفق آموزش به زبان مادری در کشورهای چند زبانه جهان نشان می دهند که تحقق اين طرح در ساختاری که در آن همه قدرت ها در دولت مرکزی متمرکز است عملی نبوده و رفرم هائی چون آموزش به زبان مادری،بدل شدن رسانه های تک زبانی به رسانه های چند زبانه،نوشتن مکاتبات و اسناد اداری به زبان رايح هر منطقه و زبان رسمی و.. جز با گذار از نظام های متمرکز به سوی اشکالی از خودمختاری و نظام های فدراتيو ممکن نيست.

قومیت‌ها در پیروزی انقلاب بهمن ۵۷ نقش مهمی داشتند. ولی آیا آرزوها و مطالبات آنها پس از انقلاب برآورده شد؟ نگاه کنونی آنها به انقلاب و مسائل کنونی کشور چگونه است؟ کارشناسان قومی به پرسش‌های دویچه وله پاسخ می‌دهند.

امام جمعه سنی زاهدان در این خطبه خواهان تشکیل " یک دولت فراگیر" شد که همه جناح ها و اقوام و مذاهب را در بر گیرد. در این حال حجت الاسلام غلامرضا حسنی نماینده ولی فقیه در آذربایجان غربی در خطبه های امروز ارومیه از این که " پول های بیت المال " خرج حفاظت از " سران فتنه می شود اظهار ناخشنودی کرد و گفت تحمل این که از سران فتنه در کمال امنیت نگهداری کنیم بسیار سخت است ! او خواهان آن شد که " چشم فتنه را از بیخ و بن برکنند." حسنی هم چنین تقاضا کرد که جنازه های جوانان اعدام شده را - بقصد جلوگیری از آشوب ها - در خیابانهای تهران در مقابل دید عموم قرار دهند

باور چهارم كه فدراليسم چند مليتى را براى حل مشكلات اقليت ها پيشنهاد مى كند، حق تعيين سرنوشت را برايشان به رسميت مى شناسد. در اين طرح، مرزهاى دولت هاى محلى را در حد امكان، مرزهاى ملى- قومى ويا زبانى تشكيل مى دهند.

كنفرانس مزبور به دعوت مشترك حزب سوسيال دموكرات سوئد، مركز بين المللي اولوف پالمه، كنگره ملتهاي ايران فدرال و مٶسسه فرهنگي ABF در تاريخ 25 دسامبز 2009 در استكهلم در ساختمان مركزي ABF برگزار شد. سخنرانان عبارت بودند از:اردلان شكرآبي نماينده علي البدل حزب سوسيال دموكرات سوئد در پارلمان اروپا، دكتر عثمان آيتار، استاد دانشگاه استكهلم و محقق در رشته سوسيولوژي، احمد علي پور، محقق در رشته علوم سياسي علي رضا اردبيلي: عضو هيئت اجرائيه جنبش فدرال دموكرات آذربايجان و كلاس نوردمارك نماينده حزب سوسيال دموكرات سوئد بعنوان مودراتور كنفرانس در پانل كنفرانس.